Ransomware richt zich niet alleen op productieomgevingen, maar ook op back-ups. Als aanvallers je back-up kunnen versleutelen of verwijderen, wordt herstel veel moeilijker. Een air gap back-up verkleint dat risico door een kopie van kritieke data fysiek, logisch of automatisch gescheiden te houden van het netwerk.

Voor organisaties draait air gap niet alleen om beveiliging. Het gaat ook om herstelbaarheid, downtime, kosten en controle. Juist daarom is air gap een belangrijk onderdeel van een moderne back-upstrategie.

Wat is een air gapped back-up?

Een air gapped back-up is een back-upkopie die niet continu bereikbaar is vanaf het netwerk. Daardoor kan ransomware die actief is binnen de productieomgeving niet zomaar bij deze kopie. Dat maakt air gap vooral belangrijk voor data die nodig is om te herstellen na een incident.

In de praktijk kan air gap fysiek, logisch of geautomatiseerd worden ingericht. Denk aan offline media, gescheiden opslag of systemen die back-upmedia automatisch loskoppelen zodra de back-up is weggeschreven. Het doel blijft hetzelfde: een herstelbare kopie bewaren die buiten het bereik van aanvallers blijft.

Waarom air gap belangrijk is bij ransomware

Bij een ransomware-aanval worden bestanden versleuteld, systemen platgelegd en organisaties onder druk gezet om losgeld te betalen. De schade zit niet alleen in het losgeld zelf. Denk ook aan downtime, herstelkosten, reputatieschade, juridische gevolgen en druk op interne IT-teams.

Back-ups zijn daarom vaak een belangrijk doelwit. Als aanvallers toegang krijgen tot je back-upomgeving, kunnen ze herstelpunten verwijderen of versleutelen. Dan blijft er weinig over om op terug te vallen.

Een air gap back-up helpt dit risico te beperken. Omdat de back-up niet continu bereikbaar is, wordt het voor aanvallers veel moeilijker om ook deze kopie te raken. Dat geeft organisaties meer controle op het moment dat het misgaat.

Wat een air gapped back-up wel en niet oplost

Een air gap voorkomt geen ransomware-aanval. Je hebt nog steeds goede beveiliging, monitoring, toegangsbeheer, segmentatie en bewustwording nodig. Voorkomen blijft belangrijk.

Waar air gap vooral verschil maakt, is in de herstelfase. Als je productieomgeving is geraakt, wil je zeker weten dat er nog een betrouwbare kopie van je data beschikbaar is. Zonder herstelbare back-up wordt de afhankelijkheid van aanvallers groter. Met een air gap back-up houd je meer regie.

Daarbij blijft herstel testen belangrijk. Een back-up is pas waardevol als je weet dat je deze ook kunt terugzetten. Air gap beschermt de kopie, maar je recoveryproces bepaalt hoe snel je weer operationeel bent.

Air gap, immutability en offline back-up: wat is het verschil?

Air gap betekent dat een back-up niet continu bereikbaar is via het netwerk. De kopie wordt fysiek, logisch of automatisch afgeschermd.

Immutability betekent dat data gedurende een bepaalde periode niet kan worden aangepast of verwijderd. Dit helpt tegen manipulatie, menselijke fouten en aanvallen waarbij herstelpunten worden verwijderd.

Offline back-up betekent dat een kopie volledig los staat van de actieve IT-omgeving. Dit kan bijvoorbeeld via verwisselbare media of een systeem dat back-upmedia na het schrijven automatisch loskoppelt.

Deze principes sluiten elkaar niet uit. Sterker nog, ze versterken elkaar. Een sterke back-upstrategie combineert air gap, immutability, duidelijke retentie, hersteltesten en goede toegangscontrole.

De rol van air gap in een 3-2-1-1-0 back-upstrategie

Veel organisaties gebruiken de 3-2-1-regel als basis voor back-up. Drie kopieën van data, op twee verschillende media, waarvan één kopie extern staat.

De moderne variant is 3-2-1-1-0. Die extra 1 staat vaak voor een offline, immutable of air-gapped kopie. De 0 staat voor nul fouten na een hersteltest.

Air gap past dus goed binnen deze strategie. Niet als losse maatregel, maar als extra verdedigingslaag. Zeker bij bedrijfskritische data, archieven, zorgdata, productiedata of systemen die snel moeten herstellen na een incident.

Hoe Silent Bricks helpt met air gap en herstelbaarheid

Silent Bricks zijn ontwikkeld voor organisaties die back-up en recovery onder controle willen houden. De oplossing combineert veilige opslag, air gap-functionaliteit en bescherming tegen dataverlies.

Door back-upmedia automatisch los te koppelen, ontstaat een extra beschermingslaag tegen ransomware. Tegelijk blijft data beschikbaar voor herstel wanneer dat nodig is. Dat maakt Silent Bricks geschikt voor organisaties die niet alleen een back-up willen hebben, maar ook zeker willen weten dat herstel mogelijk blijft.

In combinatie met oplossingen zoals Veeam back-up & recovery, Commvault, Acronis, … kan het Silent Brick systeem worden ingezet als veilige back-up storage. Zo ontstaat een back-upomgeving waarin controle, herstelbaarheid en bescherming tegen ransomware centraal staan.

Wanneer is air gap vooral relevant?

Air gap is vooral relevant wanneer data kritiek is voor continuïteit, compliance of herstel. Denk aan organisaties in de publieke sector, zorg, industrie, financiële dienstverlening en andere omgevingen waar downtime direct impact heeft.

Ook bij langdurige dataopslag speelt air gap een rol. Sommige data hoeft niet continu online beschikbaar te zijn, maar moet wel betrouwbaar, veilig en herstelbaar blijven. Door data bewust te positioneren, voorkom je dat alles permanent blootstaat aan dezelfde risico’s.

Air gap is daarmee geen ouderwets concept. Het is juist opnieuw relevant geworden door ransomware, geopolitieke risico’s, strengere wetgeving en de groeiende afhankelijkheid van digitale infrastructuur.